Monk urodził się w Rocky Mount (Karolina Północna), wkrótce potem jego rodzina przeprowadziła się do Nowego Jorku. Zaczął grać na pianinie w wieku sześciu lat, i pomimo że otrzymał parę lekcji, można go uznać za samouka. Jako starszy nastolatek zaczął zarabiać grając jazz. Uważa się, że to właśnie jego można usłyszeć na nagraniach Jerry'ego Newmana stworzonych ok. 1941 r. w klubie Minton's Playhouse, gdzie Monk bywał zatrudniany jako pianista. Jego ówczesny styl jest określany jako "hard-swinging", z widocznymi wpływami Arta Tatuma. Pierwsze studyjne nagranie Monka, z kwartetem 
Thelonious Sphere Monk (ur. 10 października 1917, zm. 17 lutego 1982), amerykański pianista jazzowy, kompozytor. Był znany z niepowtarzalnego stylu improwizacji, przyczynił się do znacznego poszerzenia repertuaru jazzowych standardów. Pomimo tego, że jest on często postrzegany jako inicjator bebopu, jego styl grania nie był z tą formą związany.
Jako swój wzór Monk wymienia wczesnych pianistów grających techniką "stride", wymagającą grania dużych interwałów lewą ręką, takich jak Duke Ellington i James P. Johnson. W latach 1947-1952 Monk nagrywał dla wytwórni Blue Note Records, następnie przez pewien czas współpracował z Prestige Records (1952-1954), a przez resztę lat pięćdziesiątych z Riverside Records. W roku 1964 pojawił się na okładce magazynu Time. Rozpoczął współpracę z bardziej renomowaną marką – Columbia Records. Monk podjął również stałą współpracę z zespołem, w którym występował saksofonista tenorowy Charlie Rouse, lecz w tym czasie komponował mniej niż w latach wcześniejszych.
Zakończył karierę na początku lat siedemdziesiątych, choć w ostatniej dekadzie swojego życia dał jeszcze kilka występów.
Sposób bycia Monka był specyficzny nawet jak na jazzmana. Rzadko się odzywał. Nosił dziwne ubrania i kapelusze i miał niecodzienny, perkusyjny styl grania na pianinie. Czasem przerywał granie, odchodził od pianina i zaczynał tańczyć, podczas gdy pozostali muzycy dalej grali.
Umarł w roku 1982. Po śmierci Monka jego twórczość została odkryta i doceniona przez szerszą publiczność i jest on teraz uznawany za wielką postać historii jazzu, obok takich sław jak Miles Davis czy John Coltrane.
Thelonious Monk był jednym z wybranych kompozytorów naszego stulecia, jego kompozycja "Round Midnight" jest bodaj najczęściej nagrywanym jazzowym tematem. Był mistrzem w stapianiu w urocze, funkowe riffowe zwroty, wyszukanych, zaskakujących połączeń harmonicznych i rytmicznych.
Jazzowy poniedziałek: Thelonious Monk
Koncert zespołu „Around Jazz Quintet”
w składzie:
Miłosz Gawryłkiewicz - trąbka,
Szymon Łukowski – sax,
Michał Gozdek – piano,
Grzegorz Nadolny –bass, Artur Lawrenz – drums.
Poniedziałek 8 lutego ,godzina 21.00.
