Drużyna ze Lwowa jest jedną z pierwszych polskich drużyn piłkarskich. Wybuch II wojny światowej sprawił, że na wiele lat zniknął on z mapy piłkarskiej, po 60 latach inicjatywa Pogoni Lwów odradza się i integruje Polaków zamieszkujących Ukrainę.
Pisząc o Polsce należy pamiętać, że polski futbol rozumiemy w kategoriach narodowych nie państwowych. Wszelkie kluby były polskie tylko dlatego, ze tworzyli je Polacy. Z formalnego punktu widzenia ich działalność można by wpisać w początki futbolu państw zaborczych.
Podwaliny położyło założone w 1867 roku we Lwowie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. W 1892 roku lwowianin Edmund Cenar przywiózł do swego miasta pierwszą piłkę futbolową. 14 VII 1894 roku we Lwowie rozegrano pierwszy udokumentowany mecz piłkarski na ziemiach polskich pomiędzy drużyną Sokoła Lwowskiego i Sokoła Krakowskiego. Pierwszego gola strzelił lwowianin Włodzimierz Chomicki (Lwów wygrał 1:0). Również we Lwowie narodził się pierwszy polski klub piłkarski. Miało to miejsce w 1903 roku a tym klubem jest... No Właśnie.
Charakterystyką polskich klubów sportowych jest wielosekcyjność większości z nich. Nie inaczej było we Lwowie. Sława wspomina tylko o jednym meczu rozegranym w 1904 roku (z Pogonią). Nie oznacza to, że ich działalność była tak niewielka. W tym właśnie roku założono sekcję narciarską oraz lekkiej atletyki. Jak wspomina pierwszy prezes Czarnych grano też w hokej na lodzie. Podobną drogą kroczyła też Lechia.
W 1904 roku do grona lwowskich klubów dołączył Klub Gimnastyczno-Sportowy założony z inicjatywy prof. Eugeniusza Piaseckiego przez uczniów IV Gimnazjum. Był to protoplasta późniejszej Pogoni.
W drugiej połowie 1904 (choć inne źródła twierdzą, że było to w 1905) roku zostaje utworzone Towarzystwo Zabaw Ruchowych (zatwierdzone przez władze austriackie dopiero w1908), których członkami są Lechia, Czarni oraz później Pogoń (jeszcze jako KGS). Boiska Towarzystwu użyczali Czarni. Doprowadziło to do konfliktów i opuszczenia TZR przez Lechię i KGS.
Na przełomie kwietnia i maja 1906 roku odbyły się we Lwowie zawody o to, która z drużyn ma reprezentować miasto w planowanej wycieczce do Krakowa. Czarni pokonali Lechię oraz zremisowali z Pogonią (wciąż pod nazwą KGS). Postanowiono więc, ze do Krakowa udadzą się obydwie drużyny. 4 VI Czarni pokonali Krakowskich „przodowników”, którzy będą po części założycielami Cracovii (13 VI 1906 założycielskie Cracovii) a KGS rozgromił „akademików” czyli drużynę złożoną z widzów poprzedniego spotkania.
29 VI wszystkie trzy lwowskie drużyny wybrały się do Stryja. KGS pokonała wysoko Lechię a połączona drużyna Lwowa pokonała drużynę ze Stryja. Dzięki tej wycieczce wkrótce podobnie jak w Krakowie w Stryju powstał klub.
W 1907 roku doszło do fuzji Lechii oraz KSG i powstania Pogoni.
Klub powoli stawał się legendą. Posiadał 18 sekcji od lekkiej atletyki, która z powodzeniem rywalizowała z sekcją piłkarską pod względem popularności po narciarstwo. Pogoń zdobyła między innymi cztery oficjalne mistrzostwa polski w 1922, 1923, 1925, 1926 oraz nieoficjalne w 1924, była mistrzem w 1933 roku w hokeju na lodzie.
We wrześniu z powodu wybuchu wojny z ZSRR Pogoń zawiesiła działalność.
Po II wojnie światowej
Po zakończeniu II wojny światowej Lwów znalazł się w granicach ZSRR a spora część Polaków została przesiedlona. Pogoń nie wznowiła działalności. Część piłkarzy znalazła miejsce w polskich klubach a kibice założyli między innymi Pogoń Szczecin i Polonię Bytom. Oldboye Pogoni rozegrali jedynie na początku lat sześćdziesiątych mecz towarzyski. Dopiero w 2009 roku klub wznowił działalność, formalnie nie powinno mówić się o reaktywacji gdyż klub nigdy działalności nie zakończył. Ze starych 18 sekcji istnieją 3 choć klub mówi o 4. Są to sekcja rekreacyjno-turystyczna, sekcja kolarska i sekcja piłkarska, klub niesłusznie jako 4 liczy szkółkę piłkarską Pogoni.
Publikacja historyczna opracowana przez Michała Gackowskiego ze Stowarzyszenia Sympatyków Pogoni Lwów.
Pogoń symbolem dla Polaków
Ł.R.: Można usłyszeć, że Pogoń Lwów jest ważnym symbolem dla Polaków na Ukrainie. O co dokładnie z tym chodzi?
Paulina Jankowska: Pogoń jest ważnym symbolem dla Polaków na Ukrainie bo po pierwsze podkreśla polską historię kresów, pokazuje, że mimo tragicznych wydarzeń historycznych polskość wciąż ma się dobrze. Pogoń, jest czymś więcej niż klubem, jest a przynajmniej ma być i wszystko jest wskazuje, na to, że stanie się symbolem jednoczącym Polaków. Oczywiście tych Polaków, którzy się nie zsowietyzowali co nie jest niestety rzadkością za nasza wschodnią granicą. Na dziś Ukraińcy nie zwracają na Pogoń uwagi a niektórzy nawet cieszą, się z jej odrodzenia licząc na ciekawszą rywalizację sportową w mieście. Jak sytuacja się ułoży gdy Pogoń zawędruje wyżej trudno powiedzieć bo jak wiadomo Lwów i Stanisławów to bastiony neobanderowców stąd tym większa rola Pogoni w jednoczeniu Polaków pod jednym „sztandarem”.
Ł.R. : Jakimi inicjatywami zajmuje się Stowarzyszenie Sympatyków Pogoni Lwów?
P.J.: Stowarzyszenie, zajmuje się wspieraniem Pogoni na polu kibicowskim, produkcją gadżetów kibicowskich, sprawami organizacyjnymi jeśli chodzi o organizację meczy towarzyskich i turniejów na terenie Polski, zbieraniem funduszy na działalność klubu.
Stowarzyszenie dodatkowo od nowego roku chce wziąć pod swoje skrzydła pozostałe kluby kresowe.
Nie zapominamy również o tym, że nie samym sportem człowiek żyje i np. 30 listopada zakończyliśmy akcję (wspólnie ze stowarzyszaniem Odra-Niemen) zbierania paczek świątecznych dla kombatantów pozostałych na kresach.
Ł.R.: W jaki sposób można wspierać Pogoń?
P.J.: Pogoń można wspierać finansowo bezpośrednio poprzez klub lub finansując stowarzyszenie. Można też wspierać ją poprzez rozpowszechnianie informacji na temat SSPL oraz klubu co jest równie ważne jak strona finansowa.
