Portal Bydgoski - Rzetelne informacje z Bydgoszczy

Imieniny:

WAŻNE TEMATY

Tradycje wigilijne Pomorza i Kujaw

Artykuły powiązane

REKLAMA

Tradycje wigilijne Pomorza i Kujaw

Na Pomorzu i Kujawach Wigilia Bożego Narodzenia była jedynym dniem w roku, o którym mówiło się "Wigilia" bez konieczności podkreślania, jakiego święta dotyczy. Ten dzień obchodzili uroczyście wszyscy bez wyjątku, od najbiedniejszych, do najbogatszych mieszkańców naszego regionu. Pomorzanie i Kujawianie mieli swoje ulubione dania, jednak w każdej rodzinie obchodzono to święto trochę inaczej. Tak jak i teraz dążono do tego, by wieczerza wigilijna była jak najbardziej podobna do tych pamiętanych z dzieciństwa, by na stole pojawiały się potrawy jadane w najmłodszych latach w gronie rodzinnym.

 

W oczekiwaniu na pierwszą gwiazdkę

Do Wigilii należało się dobrze przygotować. Służył temu właściwie cały okres adwentu. Wtedy, na przykład w powiecie chełmińskim klejono szopki, konstruowano ruchome figurki i obchodzono z nimi domy, śpiewając kolędy. W powiecie brodnickim i wąbrzeskim odbywały się obchody"gwizdów" nazywanych także w świeckiem gwiazdorami. Osobom przebranym za gwiazdorów towarzyszyli często przebrani za kozę, niedźwiedzia i bociana. W przeddzień i samą Wigilię często powstrzymywano się od różnych prac, zakazane było przędzenie wełny i darcie pierza, pracownicy kończyli pracę dzień przed Wigilią, aby mogli powrócić do domów na czas. W tym czasie gospodynie i panie domu, w bogatszych domach kucharki, przygotowywały wigilijne smakołyki i potrawy.

Sam dzień Wigilii był zawsze dniem świątecznym. wszelkie prace należało wykonać wcześniej. Był to dzień postny, jedzenie ograniczano. Post podczas adwentu przestrzegano oprócz piątku, także w środy i soboty. W ten wyjątkowy dzień rano zasiadano do skromnego śniadania. Na Pałukach był to kapłon, czyli pokruszony chleb zalany przegotowaną wodą z solą i olejem. W ziemi chełmińskiej był to tylko suchy chleb i kawa.

Wszyscy z utęsknieniem wyczekiwali pierwszej gwiazdki na niebie, znaku, który pozwalał zasiąść do wieczerzy.

Nie zawsze potraw było dwanaście

W bogatych domach zachowywano tradycję 13 lub 14 dań, w biedniejszych zazwyczaj było ich dziewięć. Powoływano się przy tym na różne tradycje: na Pałukach robiono 12 potraw, ponieważ Pan Jezus miał dwunastu apostołów, gdzie indziej potraw było jedenaście, dlatego, że jeden z apostołów odszedł, jeszcze inne mówiły, że liczba potraw musi być nieparzysta albo wręcz przeciwnie - musi być parzysta, gdyż nieparzysta wróży śmierć w rodzinie w nadchodzącym roku. Na Kaszubach w powiecie chojnickim potraw było pięć, na pamiątkę pięciu ran Chrystusa.

W zamożnych domach Pomorza i Kujaw królował karp pod różnymi postaciami - smażony, gotowany, w galarecie, zapiekany w śmietanie, w piwie, w szarym rodzynkowym sosie - a także kluski z makiem, kompoty, zupy z suszonych owoców z kluskami. W domach mniej zamożnych powszechne były mniej szlachetne ryby i zupy rybne, głównie śledzie i ziemniaki w mundurkach, często na stole pojawiały się kluski z makiem, groch z kapustą, kapusta z grzybami, zupa grzybowa i kasze.

W kujawskim, chłopskim domu na stole lśni biały obrus, pod nim siano i drobne monety wróżące pomyślność. Gospodyni zasiada za stołem i nie podaje potraw, co ma sprawić, żeby wiosną kury chętniej wysiadywały jajka. Gospodarz przyjmuje rolę żony, i to on stawia na stole dziewięć potraw reprezentujących plony pól, lasów, sadów i wód: ryby słodkowodne, śledzie, jabłka, orzechy,kapustę z grzybami, groch, zupę owocową z kluskami, kasze. Po podzieleniu się opłatkiem odrobinę każdej z  potraw odkładano do specjalnego garnka z przeznaczeniem dla krów.

W okolicach Aleksandrowa Kujawskiego, na belce sufitowej wieszano "gojek", choinkę sosnową udekorowaną jabłkami, piernikami i papierowymi ozdobami. W całych Kujawach nie jadano w Wigilię ziemniaków, zjedzone w ten dzień mogły powodować krosty i wrzody. W okolicach Włocławka na wigilijnym stole  chętnie jadano bedki, czyi grzyby, smażone i gotowane ryby z okolicznych jezior i rzek: szczupaki, liny, płotki, certy, sumy, karasie, piskorze, karpie, bąki, barwany i chrumpie.

Wśród zamożniejszego ludu spożywano barszcze, kapustę, grzyby, groch, suszone owoce, kluski z makiem, karpie pieczone, kaszki z kluskami, kawę z plackiem, a także śledzie, jaja i ser.

Zajrzyjmy też na bogatsze stoły. W podbydgoskim dworku, za stołem przykrytym białym obrusem, pod którym ułożono wiązkę siana, zasiadła cała rodzina. W rogu salonu stoi ustrojona choinka, migocząca świeczkami. Na stole opłatek, którym głowa rodziny dzieli się z domownikami. Na posiłek składają się: zupa rybna i zupa grzybowa, karp w galarecie i w szarym sosie, sandacz w majonezie, kapusta z grzybami, kluski pszenne, kluski z makiem, chleb, ziemniaki w mundurkach i ziemniaki dukane, makowiec, kompot i owoce. Dla dzieci przygotowywano specjalne talerze na których królowały czekoladowe gwiazdorki, pierniki, cukierki i orzechy. Tradycja ta przywędrowała do nas z Niemiec, w okresie międzywojennym funkcjonowała jeszcze nazwa "bunte teler". Tradycja głosiła, że jeżeli talerz słodyczy będzie ustawiony na wigilijnym stole, to będzie się wszystkim dobrze wiodło i w domu gościć będzie dobrobyt. Na talerzu leżał również opłatek, którym się dzielono. Kolorowy talerz stał na stole przez całe święta.

Po wieczerzy udawano się całymi rodzinami na pasterkę.

Ile domów tyle zwyczajów i tradycji, ważne żeby spędzić te nadchodzące święta w rodzinnym gronie, w świątecznej atmosferze, czego sobie i Państwu życzymy.

 


Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież

POLECAMY

BIURO REKLAMY PORTALU

Jeśli chcesz otrzymać więcej informacji lub zamówić kampanię banerową zadzwoń do Biura Reklamy:

Telefon 505 416 199 biuro@reklamy24.pl

O NAS

PortalBydgoski.pl to codziennie najnowsze informacje dotyczące wydarzeń naszego miasta i regionu, wydarzeń obyczajowych, kulturalnych, polityki lokalnej, wydarzeń i wyników sportowych.

Codziennie nowe i regularne informacje przyciągają użytkowników z Bydgoszczy i regionu. Ilość użytkowników i czytelników rośnie dynamicznie z każdym miesiącem a tempo wzrostu powzoliło przekroczyć liczbę 75tys UU (unikalnych uzytkowników) w pierwszym roku funkcjonowania portalu, co przekłada się na kilkadziesiąt tysięcy odsłon banerów w kazdym tygodniu.

KONTAKT Z NAMI

PortalBydgoski.pl

redakcja (at) portalbydgoski.pl
Bydgoszcz
Kujawsko - Pomorskie
Polska

FORMULARZ ZAPYTANIA